LOUIS MALLE / 1992 / DVD ΠΕΡΙΟΧΗΣ 2 , 16:9 – 1.77:1, COLOUR, ANAMORPHIC, WIDESCREEN, HIFI SOUND, STUDIO: Eiv

Ας αφήσουμε στην άκρη τα στερεότυπα, τις ηθικολογίες, τους αφορισμούς, τους κανόνες και τις εύκολες κρίσεις. Αυτά είναι για τα δικαστήρια, την εκκλησία και καθετί που αντιπροσωπεύει την κανονικότητα. Όταν η ερωτική εμμονή κάνει την εμφάνισή της καταβροχθίζει όποιο εμπόδιο βρεθεί στο δρόμο της και κάθε βεβαιότητα καταρρέει.

Ο Stephen Fleming (Jeremy Irons) επιφανής παράγοντας και μέλος του αγγλικού κοινοβουλίου, παντρεμένος με την Ingrid (Miranda Richardson), ερωτεύεται αναπάντεχα (μάλλον μόνο έτσι γίνεται) την Anna Barton (Juliette Binoche), η οποία τυγχάνει αρραβωνιαστικιά του γιου του ! Όλα ξεκινούν με ένα βλέμμα. Το βλέμμα που αποτυπώνει εκείνη τη απροσδιόριστη αίσθηση που νιώθεις από το πρώτο κλάσμα του δευτερολέπτου ότι ‘’Αυτή είναι’’. Το βλέμμα που συμπυκνώνει ένα ένστικτο. Ένα ένστικτο ότι Αυτή θα είναι ο παράδεισος και η κόλαση και δεν μπορείς να κάνεις τίποτα για να το αποφύγεις. Και το ζήτημα του βλέμματος διευρύνεται καθώς η ιστορία εκτυλίσσεται και αποκτά και άλλες διαστάσεις που σχετίζονται με το τί βλέπει ο καθένας από τους δυο τους στον άλλον και με το τί θέλει και τί μπορεί να δει γενικότερα ο κάθε εμπλεκόμενος από τη θέση στην οποία βρίσκεται.

Τα πάντα περιστρέφονται γύρω από Αυτήν. Είναι ένα πλάσμα έξω από κάθε κατηγοριοποίηση. Παράξενη, μυστηριώδης, φαινομενικά αυτάρκης, με έντονη αλλά όχι προφανή σεξουαλικότητα που ιντριγκάρει περισσότερο σε διανοητικό (και αυτό είναι το μη διαχειρίσιμο) παρά σε σωματικό επίπεδο, βουτηγμένη άθελα της από μικρή στο μαρτύριο της εξαρτησιογόνου αγάπης, πληγωμένη από μικρή λόγω μιας τραυματικής απώλειας και συνεπώς ώριμη από μικρή στην υπέρβαση κρίσεων. Είναι ένας άνθρωπος κατεστραμμένος (damaged) και ως εκ τούτου επικίνδυνος, καθώς ξέρει πώς να επιζήσει από άλλη μια επικείμενη καταστροφή. Ο πυρήνας της ψυχοσύνθεσής της είναι απροσπέλαστος για τον καθένα, μα δεν θα πέφταμε πολύ έξω αν υποθέταμε ότι η Anna θα ήθελε έναν σύντροφο να της προσφέρει την υγιή αγάπη που ποτέ δεν έλαβε. Ενδεχομένως να ονειρεύεται μια ρήξη με το επαναλαμβανόμενο μοτίβο αρρωστημένων σχέσεων που από την εφηβεία της την έχουν χαράξει και που ακούσια σχεδόν τείνει να επιζητά λόγω οικειότητας. Δεν θέλει να πληγώσει κανέναν, μα δυστυχώς και για εκείνη και για όλους, είναι το μόνο που καταφέρνει.

Αυτός, ώριμος, σοβαρός, γοητευτικός, φαινομενικά ισχυρός. Και όμως, χάνει τη γη κάτω από τα πόδια του και παρασύρεται στη δίνη μιας καταστροφικής έλξης. Τοποθετεί τη γυναίκα αυτή πάνω από τη σύζυγο του, πάνω από το γιο του, πάνω από την καριέρα του και αποκτά μια μανιώδη εξάρτηση μαζί της που δεν αφήνει ούτε μια σπιθαμή χώρου στο μυαλό του για να σκεφτεί ο,τιδήποτε άλλο. Το θολό και βαρύ παρελθόν της και το περίπλοκο παρόν όχι μόνο δεν τον αποτρέπει, αλλά αντιθέτως τον γεμίζει με μια ακατανίκητη θέληση να προσεγγίσει αυτό το ‘’εξωτικό’’.

Η σχέση του Stephen με την Anna ξεκινά με ένα ζωώδες ερωτικό πάθος που προκύπτει εντελώς φυσικά, αλλά γρήγορα θα γίνει φανερό ότι πρόκειται για κάτι που υπερβαίνει κατά πολύ τη σωματική επαφή. Αυτός την ερωτεύεται με σφοδρότητα. Αυτή ναι μεν γοητεύεται από αυτόν, αλλά υπάρχουν πολλά περισσότερα από πίσω. Υπάρχουν συμπλέγματα, κρυμμένα συναισθήματα, κενά, ανασφάλειες, φόβοι. Ακόμα και οι σεξουαλικές σκηνές της ταινίας είναι αρκετά περίεργες και αποτυπώνουν αυτό το μεταφυσικό στοιχείο με αξιοθαύμαστη αισθητική αρτιότητα, όπου δίνεται η αίσθηση ότι οι δύο εραστές αγωνιούν, προσπαθούν, δυσκολεύονται, παλεύουν, πονούν. Έχουν και οι δυο επίγνωση ότι αυτό που τους συμβαίνει, εκτός του ότι θεωρείται ανήθικο και χυδαίο από τη συντριπτική πλειοψηφία της κοινωνίας (αυτό μάλλον είναι το έλασσον), αν μαθευτεί, θα πληγώσει ανεπανόρθωτα τα αγαπημένα τους πρόσωπα. Δεν θέλουν να πληγώσουν κανέναν, αλλά δεν είναι σε θέση να καταλάβουν πως αυτό είναι αναπόφευκτο. Και έχουν ευκαιρίες να βάλουν ένα τέλος. Αλλά δεν το κάνουν ποτέ για τον απλούστατο λόγο ότι είναι κάτι εντελώς πρωτόγνωρο, εξωπραγματικό και ανεξήγητο και πέρα από τις δυνάμεις τους να συγκρατηθεί. Ξεπερνούν τα όρια το ένα μετά το άλλο και κινούνται με ιλιγγιώδη ταχύτητα σε έναν κατήφορο που μόνο βίαια μπορεί να τερματιστεί.

55-jumpcat-damage_(1)

Αναμφισβήτητα το πιο δυνατό χαρτί της ταινίας είναι οι ερμηνείες. Ο Jeremy Irons ενσαρκώνει με μαεστρία τον κομψό, εκλεπτυσμένο, με κύρος, γοητευτικό άντρα που κομματιάζεται ψυχικά από ένα κορίτσι και αποδεικνύει το τεράστιο υποκριτικό του ταλέντο όταν με κλινική ψυχρότητα αποτυπώνει την αδυναμία αυτού του χαρακτήρα να νιώσει ευχαρίστηση ακόμα και στις πιο ερωτικές στιγμές, καθώς τον βαραίνουν οι ενοχές.H σαρκική απόλαυση υποκαθίσταται από μια κατάρα, μια καταδίκη που διαγράφεται κάθε δευτερόλεπτο στο ύφος αυτού του ανθρώπου. Η Juliette Binoche επίσης, με το ωχρό, παγωμένο πρόσωπο και αυτό το δυσβάσταχτα μελαγχολικό βλέμμα αναδίδει έναν αντισυμβατικό ερωτισμό που πάει χέρι-χέρι με μια απύθμενη μοναχικότητα στην ψυχή. Χωρίς να χρειάζεται να μιλήσει πολλές φορές, λέει τα πάντα. Και φυσικά η Miranda Richardson, η σωστή και φιλήσυχη σύζυγος που στο φινάλε ξεσπά βίαια, παραληρεί δικαιολογημένα ξεστομίζοντας αποστομωτικές ατάκες και καταρρέει.

Συν τοις άλλοις οφείλουμε να επισημάνουμε ότι μια από τις απολαύσεις της ταινίας σε αισθητικό επίπεδο είναι τα μέχρι τελευταία λεπτομέρεια προσεγμένα σκηνικά και κοστούμια τα οποία είναι τόσο φινετσάτα όσο χρειάζεται για να λειτουργούν σε ενότητα και αντίθεση με τα γεγονότα που λαμβάνουν χώρα εντός τους.

Το Damage δε μιλάει για το sex αλλά για τον ερωτισμό, δεν μιλάει για τις κανονικές σχέσεις αλλά για τις πραγματικές σχέσεις, δεν μιλάει για την υγεία αλλά για την αρρώστια, δεν μιλάει για την αγάπη αλλά για την εξάρτηση και την εμμονή. Δεν μιλάει για το ιδανικό αλλά για κάτι τόσο προβληματικό που κανείς δεν θα ήθελε να ζήσει αλλά όποιος δεν έχει ζήσει κάπως έτσι δεν έχει δικαίωμα να το κρίνει. Το Damage μιλάει για κάτι που απλά σε βρίσκει και παραδίνεσαι. Μέχρι το τέλος, που ξέρεις εκ των προτέρων ότι θα σε βρει διαλυμένο. Αλλά… “You must never worry. I’ll always be there”, λέει η Anna…αν όχι ως φυσική παρουσία, σίγουρα ως η πιο δυνατή ανάμνηση.

Tags

About the author

Dimitris Kechris

Dimitris Kechris

Email Website

Ο Δημήτρης Κεχρής γεννήθηκε στην Αθήνα το 1986. Είναι απόφοιτος του τμήματος Φυσικής του Πανεπιστημίου Αθηνών. Με τη φωτογραφία ασχολείται από το 2006. Έχει παρακολουθήσει σεμινάρια διετούς διάρκειας στο εργαστήρι καλλιτεχνικής φωτογραφίας του Δήμου Ζωγράφου με επιμορφωτή το Νίκο Δημολίτσα. Έχει συμμετάσχει σε εκθέσεις φωτογραφίας στo Βυζαντινό Μουσείο(2014), στο Ίδρυμα Μ. Κακογιάννης(2013), στην Ταινιοθήκη της Ελλάδος (2012), στο Μουσείο Γουναρόπουλου(2010), στο Μουσείο Ιστορίας του Πανεπιστημίου Αθηνών(2007-2010) και στο Blackduck Multiplarte(2013,2014). Η πρώτη του ατομική έκθεση με τίτλο «Playing Roles» φιλοξενήθηκε στον Τεχνοχώρο Φάμπρικα(2014). Στα πλαίσια του Πολιτιστικού Ομίλου του Πανεπιστημίου Αθηνών έχει παρουσιάσει σεμινάρια ιστορίας της φωτογραφίας(2010-2011). Αρθρογραφεί σχετικά με τον κινηματογράφο σε έντυπα και διαδικτυακά περιοδικά. / Dimitris Kechris was born in Athens in 1986. He graduated from the Physics Department of the Athens University. He deals with photography since 2006. He has attended two-year seminars in the artistic photography workshop of Municipality of Zografos with Nikos Dimolitsas as an instructor. He has participated in exhibitions at the Byzantine Museum(2014), the Michael Cacoyannis Foundation(2013), the Greek Film Archive(2012), the Gounaropoulos Museum(2010), the History Museum of the Athens University(2007-2010) and the BlackDuck Multiplarte(2013,2014). His first solo exhibition «Playing Roles» was presented at the Fabrica art gallery(2014).Within the Cultural Association of the Athens University he has presented History of Photography seminars. He writes film reviews for online and printed magazines.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *